Zmyślone pojęcie trafiło do odpowiedzi AI w tydzień: jak łatwo podrzucić AI fałszywe fakty

Krótka odpowiedź: wystarczy kilka wpisów w miejscach, które AI lubi cytować

W eksperymencie badaczy z Fudan University wpisy o zmyślonym pojęciu, opublikowane na serwisach często cytowanych przez asystentów AI, trafiły do odpowiedzi 8 z 10 testowanych wyszukiwarek AI w ciągu tygodnia. Wśród nich były ChatGPT, Perplexity, Grok i AI Google. Część odpowiedzi powtarzała zmyślone liczby i nazwy z tych wpisów.

Dla firmy to sygnał ostrzegawczy: tam, gdzie w sieci jest mało informacji o temacie, kilka cudzych wpisów może ustawić to, co asystent powie klientowi. Poniżej opisujemy, co dokładnie zmierzono, czego badanie nie dowodzi i jak sprawdzać oraz poprawiać to, co AI mówi o Twojej marce.

Co zrobili badacze

Praca „From Public Posts to AI-Search Citations: Measuring the Fragility of AI Search” została zgłoszona do serwisu arXiv 8 października 2026 roku. To preprint w serwisie arXiv, który nie recenzuje prac. W nagłówku autorzy podają konferencję NDSS 2027, ale 29 października 2026 roku nie znaleźliśmy tej pracy na stronie konferencji. Autorzy to sześcioro badaczy z Fudan University w Szanghaju. Search Engine Journal opisał pracę 19 października.

Najpierw badacze zebrali 17 211 cytowań z 10 wyszukiwarek AI i sprawdzili, z jakich domen każda korzysta najczęściej. Dla ChatGPT na pierwszym miejscu była Wikipedia, dla Perplexity YouTube, dla Groka i AI Google Reddit. Potem ocenili 22 serwisy pod kątem tego, jak łatwo założyć konto i opublikować wpis. 15 z nich miało niski lub średni próg. Na Medium, GitHubie, LinkedInie i Facebooku do założenia konta wystarczył adres e-mail, a wpis był widoczny po kilku minutach.

W kwietniu 2026 roku opublikowali 27 artykułów na 9 serwisach, w tym na Medium i YouTube, na trzy tematy:

• zmyślone pojęcie: „Cactus Gravity Protocol”, rzekoma metoda z inżynierii mikrograwitacji, z wymyślonym instytutem, numerem raportu i wynikiem 94,7%;
• opinia: czy AI zastąpi młodszych programistów w ciągu pięciu lat, temat szeroko omawiany w sieci;
• zmyślony produkt: ergonomiczna klawiatura z wymyślonego laboratorium testowego.

Każdy wpis zawierał charakterystyczne „znaczniki”, czyli nazwy i liczby, których przed publikacją nie znaleziono ani w odpowiedziach AI, ani w wyszukiwarce. Dzięki temu dało się sprawdzić, czy odpowiedź AI pochodzi z tych wpisów. Przez tydzień badacze codziennie zadawali po pięć pytań na temat.

Co pokazały wyniki

Zmyślone pojęcie zacytowało 8 z 10 wyszukiwarek w ciągu 7 dni. Pierwsze cytowanie pojawiało się po 24 godzinach do ponad pięciu dni. Od pierwszego cytowania do końca tygodnia Grok linkował do wpisów badaczy w 30 z 32 odpowiedzi, AI Google w 15 z 33, Perplexity w 13 z 35, a ChatGPT w 7 z 20.

Dla czytelnika ważniejsze jest, czy zmyślona liczba albo nazwa pojawiła się w treści odpowiedzi. Badanie nie sprawdzało, czy asystent podał ją jako fakt:

Pozostałe tematy wypadły słabo. Żadna z czterech anglojęzycznych wyszukiwarek nie zacytowała wpisów o zmyślonej klawiaturze w ciągu siedmiu dni od ich publikacji. Spośród czterech anglojęzycznych wyszukiwarek wpisy z opinią cytowała tylko Perplexity, w 11,4% odpowiedzi od pierwszego cytowania. Autorzy tłumaczą to tak, że istniejąca dyskusja w sieci „rozcieńcza” nowe wpisy. Zmyślone pojęcie nie miało żadnej konkurencji, więc wpisy badaczy były jedynym źródłem.

Dwa wyniki dotyczą wprost wyboru miejsca publikacji. 40 wpisów na zwykłej, samodzielnie postawionej stronie na WordPressie nie dostało w ciągu tygodnia ani jednego cytowania. Za to najtańszy pakiet dostawcy usług „GEO”, za 14 dolarów, na chińskie serwisy, dał 13 wpisów, a jedna z chińskich wyszukiwarek, Doubao, powtórzyła z nich znaczniki w ciągu godziny od publikacji. Autorzy zaznaczają, że to pojedynczy przypadek, z którego nie da się wyliczyć skuteczności.

Badacze przekazali wyniki wszystkim 10 platformom. Odbiór potwierdziło sześć, w tym OpenAI, Perplexity i Google.

Drugi przypadek: 50 000 zmyślonych statystyk

Dzień przed zgłoszeniem preprintu do arXiv, 7 października 2026 roku, Metehan Yesilyurt, badacz GEO w firmie Peec AI, opisał własny eksperyment. W marcu 2026 roku zaczął budować serwis. Kupił nową domenę i w jeden dzień wygenerował modelem GPT-4.1 około 50 000 stron ze statystykami o marketingu i e-commerce z 200 krajów. Sam pisze, że wszystkie liczby były zmyślone i żadnej nie sprawdzał. Autor napisał w relacji, że strona ma zastrzeżenie. 29 października mówiło ono tylko, że statystyki to szacunki i prognozy, bez słowa o eksperymencie.

Wyniki po siedmiu miesiącach według autora:

• autor narzędziami do indeksowania doprowadził w tydzień do zaindeksowania prawie całej strony, ale po dwóch aktualizacjach jej widoczność w Google spadła niemal do zera, a według autora Google usunął jej strony z indeksu;
• w tym czasie Google Analytics 4 pokazał ponad 10 000 sesji z samego ChatGPT;
• w 30 dniach przed napisaniem relacji serwis dostał ponad 600 000 zapytań od botów, w tym około 72 000 od ChatGPT-User, czyli agenta, który otwiera stronę w trakcie rozmowy;
• według Ahrefs i Semrush linkuje do niej ponad 330 domen, a zmyślone liczby trafiły między innymi do pracy naukowej i analizy inwestycyjnej banku.

Chris Long z agencji Nectiv nagłośnił ten przypadek 9 października. To wynik jednej osoby, raportowany przez nią samą, bez niezależnej weryfikacji. Pokazuje jednak zjawisko, które autor nazywa praniem cytowań: gdy zmyśloną liczbę cytują kolejne publikacje, wygląda już na potwierdzoną. Jeśli sam publikujesz teksty pisane z pomocą AI, przeczytaj też, co Google mówi o treściach z AI i zmyślonych faktach.

Co to znaczy dla Twojej firmy

Badanie nie dotyczyło prawdziwych marek. Autorzy piszą wprost, że wyniki dotyczą tych tematów i nie są ogólną regułą. Poniższe wnioski są nasze, wyciągnięte z obu przypadków.

• Najbardziej narażone są tematy, o których mało wiadomo. Zmyślone pojęcie bez konkurencji trafiło do odpowiedzi największej liczby wyszukiwarek. Mała firma, o której w sieci jest kilka wzmianek, jest w podobnej sytuacji: wpis konkurenta albo przypadkowej osoby może być jedną z niewielu stron, które asystent znajdzie.
• Miejsce liczy się bardziej niż liczba wpisów. Jeden wpis na serwisie, który asystent i tak cytuje, działał lepiej niż ponad 20 wpisów w rzadziej cytowanym miejscu, a 40 wpisów na zwykłej stronie nie dało ani jednego cytowania. Więcej wpisów w dobrym miejscu też szło w parze z większą liczbą cytowań.
• Usunięcie z Google nie usuwa problemu z ChatGPT. Według autora strona ze statystykami prawie zniknęła z wyników Google, a ChatGPT dalej ją pobierał i cytował. Dlaczego tak się dzieje, wyjaśniamy w tekście o tym, skąd ChatGPT bierze informacje i które strony cytuje.
• Asystenty powtarzają szczegóły w różnym stopniu. W eksperymencie spośród anglojęzycznych asystentów Grok powtarzał zmyślone dane najczęściej, Perplexity linkowała do wpisów, ale w żadnej odpowiedzi nie powtórzyła ich liczb.

Google 15 maja 2026 roku dopisał do swoich zasad dotyczących spamu, że obejmują one także próby manipulowania odpowiedziami generatywnej AI w wyszukiwarce. Testy z Fudan odbyły się wcześniej, w marcu i kwietniu. W przewodniku o funkcjach AI Google pisze, że zabieganie o nieautentyczne wzmianki w sieci jest mniej pomocne, niż się wydaje, bo funkcje AI opierają się na systemach rankingowych i systemach blokujących spam.

Jak sprawdzić, co AI mówi o Twojej firmie

Pytaj po polsku, tak jak klienci. Oprócz pytań o polecenia zadaj pytania o fakty. Przykłady dla firmy „Przykład” z Krakowa:

• „Czym zajmuje się firma Przykład z Krakowa?”
• „Ile kosztuje [usługa] w firmie Przykład?”
• „Czy firma Przykład ma problemy, skargi albo złe opinie?”
• „Przykład czy [konkurent], co wybrać?”
• „Kto jest właścicielem firmy Przykład i od kiedy działa?”

Zadaj te pytania w ChatGPT, Gemini, Perplexity i w wyszukiwarce Google, w nowych rozmowach i kilka razy, bo odpowiedzi się różnią. Przy każdym błędzie zapisz datę, asystenta, pytanie, treść błędu i strony podane jako źródło. Źródło jest najważniejsze: od niego zależy, co możesz poprawić. Jak ustawić stały zestaw pytań i liczyć wyniki, opisujemy w tekście czy ChatGPT poleca Twoją firmę.

Na początek proponujemy ręczny test raz na kwartał. Jeśli w Twojej branży konkurencja jest ostra albo firma przechodziła kryzys wizerunkowy, sprawdzaj częściej.

Jak poprawić błędne informacje

1. Daj asystentom lepsze źródło

Przygotuj na swojej stronie jedną stronę z faktami o firmie: pełna nazwa, adres, rok założenia, zakres usług, ceny lub widełki, osoby kontaktowe, dane rejestrowe. Pisz zdaniami, które da się zacytować bez kontekstu. Umieść te informacje w zwykłym kodzie HTML strony, bo część asystentów nie widzi treści dociąganej przez JavaScript, co pokazujemy w tekście o tym, czy ChatGPT widzi treść z JavaScriptu.

2. Ujednolić profile

Te same dane powinny być w Profilu Firmy w Google, w serwisach branżowych, w katalogach i w mediach społecznościowych. Google pisze w przewodniku o funkcjach AI, że Profil Firmy i Merchant Center mogą pomóc pokazać produkty i usługi w odpowiedziach AI. Rozbieżne dane w kilku miejscach dają asystentowi kilka wersji do wyboru.

3. Popraw albo zgłoś źródło błędu

Jeśli asystent cytuje konkretny wpis, zacznij od niego: poproś autora albo serwis o poprawkę, a gdy wpis łamie regulamin, zgłoś go w tym serwisie. Gdy fałszywe informacje rozpowszechnia konkurent, ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji uznaje rozpowszechnianie nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd wiadomości o innym przedsiębiorcy, w celu przysporzenia korzyści lub wyrządzenia szkody, za czyn nieuczciwej konkurencji (art. 14 ust. 1). To nie jest porada prawna, w konkretnej sprawie skonsultuj się z prawnikiem.

4. Zgłoś błędną odpowiedź w asystencie

• Przegląd od AI w Google: pod przeglądem kliknij ikonę kciuka w dół, potem Zgłoś problem, wybierz kategorię, opisz błąd i kliknij Prześlij. Google dołącza do zgłoszenia zapytanie i wyniki.
• ChatGPT: pod odpowiedzią kliknij kciuk w dół i wybierz rodzaj problemu. Treści naruszające prawo zgłasza się przez formularz OpenAI. Pomoc OpenAI podaje, że zgłoszone domeny może przejrzeć zespół jakości modeli i nałożyć filtry, żeby ChatGPT nie opierał się na niewiarygodnych źródłach.
• Perplexity: pod odpowiedzią kliknij ikonę flagi albo napisz do pomocy technicznej. Perplexity prosi o link do zapytania, opis błędu i oczekiwaną odpowiedź.

Zgłoszenie nie daje gwarancji poprawki. Po kilku tygodniach zadaj te same pytania jeszcze raz i porównaj z zapisem.

Czego nie wiadomo (stan na 29.10.2026)

• Praca z Fudan to preprint, jej przyjęcie na konferencję NDSS 2027 nie jest jeszcze potwierdzone. Główny test objął trzy tematy, wszystkie pomiary pochodzą z jednej kampanii z marca i kwietnia 2026 roku, a autorzy piszą, że wyniki mogą się zmieniać razem z narzędziami.
• Nie wiadomo, jak to samo zadziałałoby przy prawdziwej marce, o której sieć ma już dużo informacji. Wynik dla tematu z istniejącą dyskusją sugeruje, że trudniej.
• Nie wiadomo, czy platformy coś zmieniły po zgłoszeniu badaczy.
• Przypadek 50 000 statystyk opisuje sam autor eksperymentu. Liczby w jego artykule i w podsumowaniu Chrisa Longa różnią się, na przykład liczbą linkujących domen.

Kiedy poprosić o pomoc

Jeśli asystenci powtarzają o Twojej firmie nieprawdę i nie wiesz, skąd ją biorą, sprawdzimy odpowiedzi AI o Twojej marce i wskażemy źródła, które trzeba poprawić.